Dawne Uzdrowisko w Jastrzębiu-Zdroju

Miejscowość:
Jastrzębie-Zdrój
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Obok zakładów zdrojowych, w Bad Königsdorff-Jastrzemb na początku lat 60-tych XIX w. wzniesiono także Pijalnię Wód, Dom Zdrojowy, budynek Łazienek I. Jastrzębie Zdrój zaczęło być postrzegane jako modna miejscowość kuracyjna dla arystokracji, zarówno pruskiej, jak i polskiej. W roku 1864 rozpoczęła się sprzedaż 16-krotnie zagęszczonej solanki jastrzębskiej. Wtedy też do Stanów Zjednoczonych zostało wyeksportowane ponad 10 tysięcy butelek solanki, a w roku kolejnym ponad 14 tysięcy.

O uzdrowisku

Uzdrowisko w 1868 r. stało się własnością spółki Actien Commandit Gesellschaft, zaś w ostatnich latach XIX w. kupił je Juliusz Landau. Rozrastające się uzdrowisko wzbogaciło się niebawem o dziecięcy kompleks sanatoryjny, na który składały się Katolicki Zakład Dziecięcy Najświętszej Marii Panny, powstały nieco później Ewangelicki Zakład Dziecięcy „Betania” oraz Żydowski Zakład dla Dzieci.

Mikołaj Witczak

Rok 1896 okazał się przełomowy dla Uzdrowiska, które nabył Mikołaj Witczak (wcześniej, w wyniku niemieckiej dyskryminacji ludności polskiej, jedyny polski lekarz w powiecie rybnickim, pełniący funkcję lekarza zdrojowego w Jastrzębiu Zdroju). Majątek z uwagi na zaniedbania, złe zarządzanie i brak dozoru administracyjnego poprzedniego właściciela, był w stanie ruiny. Witczak zatrudnił polskich lekarzy, inicjując powstanie Stowarzyszenia Lekarzy Polaków na Śląsku, w roku 1903. Wprowadził także nowoczesne metody lecznicze. Za jego czasów powstały także nowe obiekty, doprowadzono też linię telefoniczną oraz przeprowadzono częściową elektryfikację. W 1911 r. dotarła tutaj kolej. W czasach I wojny w wielu sanatoriach urządzono szpitale wojskowe.

Z końcem wojny Mikołaj Witczak odsprzedał uzdrowisko Austriacko-Niemieckiemu Towarzystwu Zdrojowemu, jednak po jego śmierci transakcję unieważnili synowie, Mikołaj i Józef, stając się właścicielami Zdroju. Byli oni zresztą później wśród organizatorów powstań śląskich. W plebiscycie z roku 1921 80% ludności Jastrzębia opowiedziało się za Polską, co też zostało zrealizowane w 1922.

Uzdrowisko w czasach wojny

Polska przedwojenna przyniosła uzdrowisku okres rozkwitu: zbudowano tu nowe sanatoria, basen oraz szereg pensjonatów. W czasie wojny naziści, prześladujący tutejszą ludność polską, w Zdroju utworzyli tzw. „Miasto Matek” dla Niemek, a pod koniec wojny szpitale dla żołnierzy niemieckich. Wojna sprawiła, iż sporą ilość wyposażenia uzdrowiska została rozgrabiona, najpierw przez Niemców, potem przez Rosjan. Po wojnie powrócił tu właściciel, Mikołaj Witczak, który podjął się odbudowy, jednak w 1947 roku został aresztowany przez osławiony, zbrodniczy Urząd Bezpieczeństwa. Szykanowany w PRL przez wiele lat i żyjący w biedzie powstaniec śląski zmarł w roku 1976.

Uzdrowisko stało się państwowe i pomimo tego, że nie odzyskało swej dawnej świetności, długo zaliczane było do kategorii I. Stopniowo jednak jego znaczenie malało, aż w końcu, na przełomie lat 80-tych i 90-tych, uległo likwidacji. Zachowało się sporo obiektów dawnego uzdrowiska.

Uzdrowisko obecnie

Budynek Domu Zdrojowego, wzniesiony w 1862 r., należy dziś do Miejskiego Ośrodka Kultury i mieści salę teatralną, galerię oraz restaurację. Zachowały się także budynki dziecięcych zakładów zdrojowych - katolickiego, żydowskiego i ewangelickiego - przy czym w tym ostatnim mieści się hotel i restauracja „Dąbrówka”. Wybudowane w 1928 r. sanatorium im. Marszałka Piłsudskiego pełni rolę Wojewódzkiego Szpitala Rehabilitacyjnego dla Dzieci. W muszli koncertowej nadal odbywają się wydarzenia muzyczne.

Wyświetlenia:  3
Lokalizacja:

Ul. Witczaka 6
44-330 Jastrzębie-Zdrój
Gmina: Jastrzębie-Zdrój


Region turystyczny: 
Region Rybnicko-Raciborski
Lokalizacja: 
W mieście
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Kontakt:
Strona internetowa: http://www.jastrzebie.pl

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Trasa narciarska
Do startu
Do mety
PDF
KML
GPX
Pliki dźwiękowe
W pobliżu
Jastrzębie-Zdrój
0.14 km
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Jastrzębie-Zdrój
0.25 km
Pielgrzymowice
8.36 km
Pielgrzymowice
8.36 km
Zebrzydowice
8.56 km
Wodzisław Śląski
9.04 km
Gastronomia w pobliżu
Jastrzębie-Zdrój
0.15 km
Jastrzębie-Zdrój
0.22 km
Jastrzębie-Zdrój
0.24 km
Jastrzębie-Zdrój
0.25 km
Jastrzębie-Zdrój
0.26 km
Wydarzenia w pobliżu
Wodzisław Śląski
2020-09-26
9.41 km
Chłonąć muzykę w pełni, w czystej formie, bez dodatkowych bodźców rozpraszających uwagę, można będzie podczas jedynego w swoim rodzaju „Koncertu w ciemności". To wydarzenie odbędzie się w sobotę, 26 września o godzinie 18:00 w Wodzisławskim Centrum Kultury w ramach 15. Międzynarodowego Festiwalu im. G. G. Gorczyckiego. W jego organizację włączył się Polski Związek Niewidomych.
2020-07-24
14.27 km
Archeoskansen położony jest 2 km od centrum Strumienia w otoczeniu malowniczych lasów, stawów i grobli.
2020-07-04
14.39 km
Nie wiesz co robić w upalny dzień? Zachęcamy do skorzystania z naszej najnowszej oferty dla mieszkańców i turystów. W Wasze ręce oddajemy Quest historyczny „Po Strumieniu żabim skokiem”! Strumień czeka na chętnych, którzy przemierzą miasto z historią w tle.
2020-10-25
14.40 km
Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Strumieniu zaprasza do udziału w jubileuszowej XX edycji Ogólnopolskiego Konkursu Sztuki Nieprofesjonalnej im. Emilii Michalskiej!
2020-07-04
14.47 km
Nordic walking to forma rekreacji polegająca na marszach ze specjalnymi kijami. Można ją uprawiać bez względu na wiek, kondycję czy tuszę – przez cały rok! Badania wykazały, że dobry trening techniki nordic walkingu pozwala osiągnąć takie korzyści zdrowotne jak: usprawnienie układu oddechowego i sercowo-naczyniowego, odciążenie stawów w tym dolnego odcinka kręgosłupa.